خشک کردن میوه در هواپز کاملا ممکن است و برخلاف دستگاه میوهخشککن که پروسهای طولانی دارد، اینجا کارتان در ۱ تا ۳ ساعت تمام میشود. اما سرعت بالای هواپز یک چالش بزرگ دارد و آن هم خطر سوختن لبهها یا بلند شدن ورقههای میوه به سمت المنت است. در این مقاله علاوهبر جدول دقیق زمان و دما برای انواع میوهها، یاد میگیرید چطور چیپسهایی کاملا ترد، خوشرنگ و یکدست درست مثل نمونههای بازاری تهیه کنید؛ اما بسیار سالمتر.
چرا هواپز بهترین گزینه برای خشک کردن میوه در حجم کم است؟
بسیاری از افراد تصور میکنند خشک کردن میوه در هواپز تنها یک ترفند اینستاگرامی است، اما از نظر فنی، هواپزها عملکرد بهتری نسبت به فرهای معمولی در آبگیری مواد غذایی و تهیه میوه خشک دارند. دلیل این برتری، مکانیزم همرفت در این نوع از لوازم برقی پخت و پز است.
در فرهای برقی و گازی معمولی، گرما اغلب ساکن است یا گردش کندی دارد؛ اما در هواپز، یک فن قدرتمند هوای داغ را با سرعت بالا به اطراف میوه میدمد.
این گردش هوای پرفشار باعث میشود مولکولهای آب موجود در سطح میوه سریعتر جدا شده و فرآیند تبخیر شتاب بگیرد. نتیجه این فرآیند، تولید چیپسهایی تردتر در زمانی بسیار کوتاهتر است که حتی به نصف زمان فر نیز میرسد.
اگرچه هواپز سرعت کار بالایی دارد، اما باید واقعبین باشید. فضای سبد هواپز محدود است و این روش برای تولید انبوه میوه خشک یا ذخیره زیاد مناسب نیست. این روش برای کسانی مناسب است که میخواهند آخر هفتهها، مقدار کمی چیپس میوه رژیمی و سالم برای مصرف هفتگی خانواده یا تغذیه مدرسه کودکان تهیه کنند.
اگر به جای هواپز از سرخ کن استفاده میکنید، ما طرز استفاده از سرخ کن بدون روغن را در مطالب قبلی بلاگ ترب توضیح دادهایم.
ترفندهای برش و جلوگیری از سیاه شدن میوه
موفقیت در طرز تهیه میوه خشک با هواپز، بیشتر از آنکه به تنظیمات دستگاه یا لوازم آشپزخانه مربوط باشد، به نحوه آمادهسازی شما قبل از روشن کردن آن بستگی دارد. اگر مرحله آمادهسازی را سرسری بگیرید، نتیجه نهایی یا میسوزد یا خمیری میشود.
ضخامت استاندارد برای چیپس میوه چقدر است؟
یک قانون طلایی در خشک کردن میوه وجود دارد و آن هم اسلایس کردن یکنواخت است. اگر ضخامت برشها با هم متفاوت باشد، در حالی که ورقههای ضخیم هنوز خیس هستند، ورقههای نازک میسوزند.
| ابزار کار | برای اسلایس کردن یکنواخت، حتما از رنده ماندولین یا چاقو بسیار تیز استفاده کنید. |
| اندازه | ضخامت مناسب برای هواپز بین ۳ تا ۵ میلیمتر است. |
اگر ضخامت را کمتر از ۳ میلیمتر بگیرید، میوه سریعا به توری میچسبد و میسوزد و اگر بیشتر از ۵ میلیمتر باشد، زمان پخت طولانی شده و وسط میوه رطوبت خود را حفظ میکند که باعث کپک زدن در آینده میشود.
فرمول جادویی برای حفظ رنگ میوه
برخی میوهها مانند سیب خشک، موز خشک و گلابی بهمحض برش خوردن در مجاورت هوا اکسیده و سیاه میشوند. در حالی که بسیاری از دستورالعملها استفاده از شربت شکر را پیشنهاد میدهند، ما برای حفظ سلامت و تهیه یک میانوعده کاملا رژیمی، حمام ضد اکسید را پیشنهاد میکنیم.
قبل از چیدن میوهها در سبد و اعمال دمای مناسب خشک کردن میوه در هواپز، مراحل زیر را انجام دهید:
- یک کاسه آب سرد آماده کنید.
- به ازای هر لیوان آب، ۱ قاشق غذاخوری آبلیمو تازه (یا نصف قاشق چایخوری پودر ویتامین C) به آن اضافه کنید.
- اسلایسهای میوه را بلافاصله پس از برش، به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه در این محلول قرار دهید.
- سپس آنها را خارج کرده و روی دستمال نخی تمیز پهن کنید تا رطوبت سطحیشان کاملا گرفته شود.
جدول دما و زمان خشک کردن میوه در هواپز
یکی از بزرگترین چالشها در طرز تهیه میوه خشک با هواپز، پیدا کردن تنظیمات دقیق است. هر میوه بافت و قند متفاوتی دارد؛ بنابراین تنظیمات هواپز برای میوه خشک بسته به نوع آن متفاوت است. برای مثال، دمایی که سیب را ترد میکند، ممکن است توتفرنگی خشک را بسوزاند.
برای اینکه از آزمون و خطاهای طولانی نجات پیدا کنید، ما تنظیمات هواپز برای میوه خشک را در جدول زیر خلاصه کردهایم. توجه داشته باشید که این زمانها بر اساس ضخامت استاندارد (۳ تا ۵ میلیمتر) محاسبه شدهاند.
| نوع میوه | دما (سانتیگراد) | زمان تقریبی | توضیح |
|---|---|---|---|
| سیب خشک | ۸۰ درجه | ۱.۵ تا ۲ ساعت | پوست نگیرید؛ فیبر پوست مانع جمعشدگی زیاد میشود. |
| موز خشک | ۸۰ درجه | ۲ تا ۲.۵ ساعت | کمی روغن نارگیل اسپری کنید تا ترد و براق شود. |
| پرتقال خشک | ۷۰ درجه | ۲ تا ۳ ساعت | حتما قسمت سفید را بگیرید تا تلخ نشود. |
| توتفرنگی خشک | ۸۰ درجه | حدود ۲ ساعت | چون آب زیادی دارد، برشها را کمی ضخیمتر بزنید. |
| کیوی خشک | ۸۰ درجه | ۲ تا ۲.۵ ساعت | وقتی دانهها سیاه و بافت سفت شد، آماده است. |
اگر دستگاه شما قابلیت تنظیم دقیق دما ندارد، آن را روی کمترین حالت ممکن قرار دهید و زمان را هر ۳۰ دقیقه چک کنید. دمای مناسب خشک کردن میوه در هواپز نباید به حدی باشد که میوه پخته شود؛ هدف تبخیر آب است، نه پختن قندها.
در مقالات قبلی ما میتوانید با روش روش خشك كردن ميوه ها روی بخاری و شوفاژ نیز آشنا شوید.
آموزش گامبهگام طرز تهیه میوه خشک با هواپز
حالا که مواد اولیه آماده شده و دما را میدانید، نوبت به اجرا میرسد. برخلاف تصور، فقط روشن کردن هواپز یا میوه خشک کن کافی نیست. برای داشتن چیپسی که همسطح نمونههای بازاری باشد، باید این سه مرحله حیاتی را دنبال کنید.
۱. چیدمان صحیح
اگر میوهها را روی هم تلنبار کنید، هوای داغ به لایههای وسطی نمیرسد و در نتیجه، میوههای رویی میسوزند و زیریها خیس میمانند. اسلایسها را کف سبد بچینید به طوری که لبههایشان با هم تماس نداشته باشند (یا تماس خیلی جزئی داشته باشند). اگر هواپز شما طبقاتی (پایهای) است، میوههای آبدارتر را در طبقه بالاتر (نزدیکتر به المنت) نگذارید.
۲. سنگین کردن
فن هواپز بسیار قوی است و وقتی رطوبت میوه کم میشود، سبک شده و جریان هوا آن را بلند میکند. این اتفاق باعث چسبیدن میوه به المنت حرارتی سقف دستگاه و سوختن آن و حتی ایجاد دود میشود. این موضوع بهویژه در خشک کردن سبزیجات معطر یا ورقههای نازک سیب بسیار رخ میدهد.
راهحل، این است که پس از چیدن میوهها، یک توری فلزی گرد (مثل توری بخارپز یا توریهای مخصوص پیتزا) را تمیز کرده و روی میوهها قرار دهید. این توری بهعنوان یک وزنه عمل میکند که اجازه عبور هوا را میدهد اما مانع از پرواز کردن و بلند شدن چیپسها میشود.
۳. زیر و رو کردن میوهها
حتی در بهترین هواپزها، توزیع حرارت ۱۰۰ درصد یکنواخت نیست. برای یکدست شدن چیپس میوه رژیمی خود هر ۳۰ دقیقه سبد را بیرون بکشید، آن را تکان دهید تا میوهها جابجا شوند و اگر از مدلهای طبقاتی استفاده میکنید، جای سینی بالا و پایین را عوض کنید. این کار از چسبیدن میوهها به کف سبد نیز جلوگیری میکند.
مشکلات رایج خشک کردن میوه در هواپز
حتی اگر تمام مراحل طرز تهیه میوه خشک با هواپز را موبهمو اجرا کنید، گاهی اوقات نتیجه آنطور که انتظار دارید نمیشود. نگران نباشید؛ این مشکلات راهحلهای سادهای دارند. در اینجا دو چالش اصلی کاربران را بررسی و حل میکنیم.
حتی در بهترین هواپزها، توزیع حرارت ۱۰۰ درصد یکنواخت نیست. برای یکدست شدن چیپس میوه رژیمی خود هر ۳۰ دقیقه سبد را بیرون بکشید، آن را تکان دهید تا میوهها جابجا شوند، اگر از مدلهای طبقاتی استفاده میکنید، جای سینی بالا و پایین را عوض کنید. این کار از چسبیدن میوهها به کف سبد نیز جلوگیری میکند.
چرا وسط میوه خشک نمیشود ولی لبهها میسوزد؟
سوختن لبهها در حالی که وسط میوه هنوز خشک نشده، یکی از شایعترین شکایتهای کاربران هنگام خشک کردن میوه در هواپز است. این اتفاق به دلیل بالا بودن بیش از حد دما رخ میدهد. حرارت زیاد باعث میشود قبل از اینکه فرصت تبخیر آب از بافت مرکزی فراهم شود، قندهای موجود در لبههای نازکتر میوه کاراملی شده و بسوزند. برای جلوگیری از آن، دما را ۱۰ درجه سانتیگراد کاهش دهید و در عوض به زمان پخت اضافه کنید.
راهکار جلوگیری از چسبیدن میوه به کف سبد هواپز
برخی میوهها مانند موز یا خرمالو قند زیادی دارند و در حین حرارت دیدن مثل چسب عمل میکنند.
- راه حل اول: قبل از چیدن، کف سبد را با مقدار بسیار کمی روغن چرب کنید.
- راه حل دوم: استفاده از کاغذ روغنی در هواپز مجاز است، اما یک شرط مهم دارد! هرگز کاغذ روغنی معمولی را کف سبد پهن نکنید، زیرا جلوی گردش هوا را میگیرد و دستگاه داغ میکند. حتما از کاغذ سرخ کن که پانچ شده و سوراخدار هستند استفاده کنید تا هوای داغ بتواند از زیر میوهها هم عبور کند.
روش صحیح نگهداری و انبار کردن چیپس میوه خانگی
طرز تهیه میوه خشک با هواپز، با خاموش کردن دستگاه تمام نمیشود. بزرگترین دشمن چیپس میوه رژیمی شما، رطوبت پنهان است. اگر بلافاصله بعد از خشک شدن، میوهها را داخل ظرف در بسته بریزید، گرمای باقیمانده باعث تعریق شده و چیپسها ظرف چند روز کپک میزنند.
برای اینکه زحماتتان هدر نرود، این مرحله نهایی را حتما انجام دهید:
- حدود یک ساعت اجازه دهید میوهها روی توری کاملا خنک شوند.
- میوهها را در یک ظرف شیشهای یا پلاستیکی بریزید اما درب آن را نبندید (یا نیمهباز بگذارید). اجازه دهید ظرف به مدت ۲۴ ساعت در محیط آشپزخانه بماند.
- اگر بعد از یک روز، دیدید که دیوارههای ظرف عرق کرده، یعنی میوهها هنوز رطوبت دارند و باید دوباره مدت کوتاهی در هواپز قرار بگیرند.
- اگر ظرف خشک بود، درب آن را محکم ببندید و در جای خشک و خنک نگهداری کنید.
کلام آخر
تهیه چیپس میوه در هواپز یکی از بهترین روشهای داشتن تنقلات سالم است، به شرطی که عجله نکنید و دما را پایین نگه دارید. رمز اصلی موفقیت، برشهای نازک و یکاندازه و البته استفاده از توری محافظ برای جلوگیری از برخورد میوهها با المنت داغ است.
اگرچه این روش برای حجم کم مناسب است، اما با رعایت جدول زمانبندی و استراحت ۲۴ ساعته، خروجی کارتان کاملا ترد و بازاری خواهد شد. پیشنهاد میکنیم همیشه کار را با دمای کمتر (حدود ۷۰ درجه) شروع کنید؛ چراکه نجات دادن میوهای که هنوز خشک نشده بسیار آسانتر از میوهای است که سوخته باشد.
پرسش های متداول در مورد خشک کردن میوه در هواپز
خیر، اگرچه هواپز توان مصرفی بالایی دارد، اما چون زمان کارکرد آن (۱ تا ۳ ساعت) بسیار کمتر از دستگاه میوهخشککن (۸ تا ۱۲ ساعت) است، برای مصارف خانگی و کمحجم کاملا بهصرفه است.
در هواپز به دلیل حرارت سریعتر و گردش هوای شدید، میوهها کمی برشتهتر و تردتر (شبیه چیپس واقعی) میشوند، اما در میوهخشککن بافت لاستیکیتری پیدا میکنند.
فقط در صورتی که بافت و ضخامت مشابهی داشته باشند؛ مثلا میتوانید سیب و گلابی را با هم در هواپز بگذارید. خشک کردن میوههایی با زمان پخت متفاوت مثل پرتقال و موز در یک سبد، باعث سوختن یکی و خیس ماندن دیگری میشود.
بله، اما چون سبزی خشک بسیار سبک است و سریع میسوزد، حتما باید روی آنها توری سنگین بگذارید و دما را روی کمترین حالت (۶۰ درجه) تنظیم کنید.
