برای تمیز کردن هواپز بدون آسیب به لایه نچسب، کافیست سبد را در آب ولرم و مایع ملایم بخیسانید و برای چربیزدایی المنت از خمیر جوششیرین استفاده کنید. اما این تمام ماجرا نیست؛ اگر المنت حرارتی را بهدرستی تمیز نکنید، چربیهای سوخته باقیمانده در هر بار استفاده اکسید شده و نه تنها باعث دود کردن دستگاه میشوند، بلکه ترکیبات مضر و سرطانزا وارد غذا میکنند. در این راهنما بر تکنیکهای شستشوی المنت تمرکز داریم تا علاوهبر رفع بوی بد، عمر دستگاهتان را تضمین کنید.
چرا باید هواپز را بعد از هر بار استفاده تمیز کنیم؟
تمیز کردن هواپز پس از هر بار استفاده ضروری است، زیرا باقیماندن ذرات غذا و روغن باعث اکسیداسیون سریع در حرارتهای بعدی شده و علاوهبر ایجاد بوی نامطبوع، ترکیبات مضر شیمیایی تولید میکند. بسیاری از کاربران تصور میکنند که اگر سبد ظاهرا تمیز باشد، نیازی به شستشو ندارد. اما دلیل اصلی برای تمیز کردن سرخ کن بدون روغن اثر شیمیایی باقیمانده مواد غذایی است.
وقتی روغن و ذرات ریز غذا روی دیوارهها یا المنت حرارتی لوازم برقی پخت و پز باقی میمانند، در استفاده بعدی دوباره حرارت میبینند. این گرمایش مکرر باعث میشود چربیها به نقطه دود برسند که سه پیامد منفی دارد:
- تغییر طعم غذا: دودی که از سوختن چربیهای قدیمی در لوازم آشپزخانه بلند میشود، روی غذای تازه مینشیند و طعم آن را تلخ میکند.
- کاهش عمر دستگاه: تجمع لایههای روغنی چسبنده (پلیمریزهشده) باعث میشود هواپز برای رسیدن به دمای مطلوب فشار بیشتری به موتور و المنت بیاورد.
- تهدید سلامتی: اکسیداسیون روغن در دمای بالا میتواند رادیکالهای آزاد تولید کند که برای سلامتی مضر هستند. بنابراین، نگهداری هواپز فقط یک کار نظافتی نیست، بلکه یک اقدام بهداشتی است.
قصد خرید سرخ کن دارید ولی نمیدانید چه مارکی را انتخاب کنید؟ مقایسه سرخ کن فیلیپس و گوسونیک در این تصمیم به شما کمک میکند.
وسایل مورد نیاز برای شستشوی هواپز
برای شستشوی اصولی هواپز و جلوگیری از ایجاد خطوخش روی پوشش نچسب، به چند ابزار ساده نیاز دارید:
- اسفنج ابری نرم یا دستمال میکروفایبر: برای تمیز کردن سبد و محفظه داخلی بدون آسیب به روکش
- مایع ظرفشویی با فرمول چربیزدا: برای شکستن پیوندهای مولکولی چربیهای سختشده
- جوش شیرین و سرکه سفید: این دو ماده برای از بین بردن بوی بد هواپز و تمیز کردن لکههای سوخته بدون استفاده از مواد شیمیایی خشن عالی عمل میکنند.
- مسواک نرم: برای دسترسی به نقاط سخت، گوشهها و بخصوص تمیز کردن شیارهای المنت حرارتی
استفاده از ابزارهای زبر مثل سیم ظرفشویی برای شستشوی هواپز، بزرگترین دشمن دستگاه شما است. این ابزارها با ایجاد خراشهای میکروسکوپی روی سطح سبد، باعث میشوند در آینده غذا بیشتر به ظرف بچسبد و شستشو سختتر شود.
مراحل تمیز کردن محفظه و سبد هواپز
برای تمیز کردن هواپز به روشی که عمر دستگاه را افزایش دهد، باید سه مرحله کلیدی خنکسازی، خیساندن و شستشوی ملایم را به ترتیب زیر انجام دهید.
- اجازه دهید دستگاه خنک شود: پیش از هر اقدامی، دستگاه را از برق بکشید و اجازه دهید کاملا خنک شود. شستن سبد داغ بلافاصله پس از پخت، شوک حرارتی ایجاد میکند. این انقباض و انبساط ناگهانی، باعث ترک خوردن و ور آمدن پوشش نچسب میشود.
- قطعات مورد نظر را خیس کنید: اگر غذا به سبد چسبیده، به هیچ وجه آن را نسابید. سبد را با آب گرم و چند قطره مایع ظرفشویی پر کنید و بگذارید ۱۰ تا ۱۵ دقیقه بماند. این کار باعث هیدراته شدن بافتهای خشک غذا و نرم شدن چربیها میشود. در نتیجه، ذرات چسبیده بدون نیاز به هیچ نیروی فیزیکی اضافهای از سطح جدا میشوند.
- با اسفنج بشویید: پس از خیس خوردن، آب را خالی کرده و با سمت نرم اسفنج تمام سطوح را تمیز کنید. توجه داشته باشید که حتی سمت زبر اسفنجهای معمولی هم میتواند به مرور زمان پوشش نچسب را نازک کند. برای گوشههای سبد که اسفنج به آن نمیرسد، از مسواک نرم استفاده کنید. پس از شستشو، سبد را با دستمال حولهای کاملا خشک کنید یا بگذارید در هوای آزاد خشک شود؛ زیرا رطوبت باقیمانده در درازمدت میتواند باعث خوردگی قطعات فلزی اتصالدهنده شود.
اگر میخواهید تفال را به عنوان یک برند مطمئن انتخاب کنید، راهنمای خرید بهترین سرخ کن بدون روغن تفال را برای انتخاب مدل مناسب، از دست ندهید.
نحوه تمیز کردن المنت هواپز
برای اطلاع از نحوه اصولی شستن المنت هواپز، باید بدانید که ایمنترین و موثرترین روش، استفاده از خمیر جوششیرین و یک مسواک نرم است. هرگز آب را مستقیما روی المنت اسپری نکنید، زیرا نفوذ رطوبت به قطعات الکترونیکی پشت آن، باعث سوختن دستگاه میشود.
بسیاری از کاربران به دنبال علت دود کردن هواپز هستند. دلیل این مشکل، تجمع قطرات روغن پاشیدهشده روی المنت حرارتی است که در سقف محفظه داخلی پنهان شدهاند. تمیز نکردن این بخش، علاوهبر ایجاد دود غلیظ، کارایی دستگاه را کاهش میدهد.
برای تمیز کردن المنت هواپز به صورت اصولی، مراحل زیر را دنبال کنید:
- پس از اطمینان از خنک بودن و جدا بودن دوشاخه برق، دستگاه را وارونه کنید تا به المنت دسترسی و دید کامل داشته باشید.
- مقدار کمی آب را با جوششیرین مخلوط کنید تا خمیری غلیظ (شبیه خمیر دندان) بهدست آید. این ترکیب یک لایهبردار قوی اما غیرسمی برای چربیزدایی است.
- با یک مسواک نرم یا برس کوچک، خمیر را روی قسمتهای فلزی المنت و اطراف آن بمالید. اجازه دهید ۱۵ دقیقه بماند تا چربیهای سوخته نرم شوند. سپس با مسواک شیارها را تمیز کنید.
- با یک دستمال میکروفایبر نمدار، تمام آثار خمیر و چربی را با دقت پاک کنید. مطمئن شوید هیچ اثری از جوششیرین باقی نماند.
چگونه بوی بد هواپز را از بین ببریم؟
گاهی اوقات حتی پس از شستشوی هواپز، بوی نامطبوع پلاستیک سوخته یا بوی ماهی و مرغ قبلی از بین نمیرود. این بو معمولا ناشی از چربیهای میکروسکوپی است که در منافذ داخلی دستگاه و پشت فن گیر کردهاند و دسترسی فیزیکی به آنها ممکن نیست.
سریعترین راه برای از بین بردن بوی بد هواپز، قرار دادن یک کاسه کوچک مقاوم به حرارت حاوی محلول آب و سرکه (یا آب و لیمو) داخل دستگاه و روشن کردن آن به مدت ۳ الی ۵ دقیقه است.
در این روش، بخار اسیدی حاصل از سرکه یا لیمو در کل فضای داخلی گردش کرده و با نفوذ به منافذ غیرقابل دسترس، مولکولهای چربی و بو را حل میکند. این یک راهکار علمی و بدون نیاز به مواد شیمیایی برای خوشبو کردن و نگهداری هواپز است.
پیشنهاد میکنیم که قبل از اقدام به خرید سرخ کن، حتما با طرز استفاده از سرخ کن بدون روغن بهصورت اصولی آشنا شوید.
روشهای جلوگیری از کثیف شدن هواپز و افزایش عمر دستگاه
بهترین استراتژی برای کاهش دفعات شستشو و حفظ کیفیت پوشش نچسب، استفاده از لایههای محافظ مانند کاغذ روغنی نسوز و قالبهای سیلیکونی است که مانع تماس مستقیم غذا با سبد میشوند.
اگر میخواهید فرآیند تمیز کردن سرخ کن بدون روغن را از یک کار روزانه سخت به یک کار ساده تبدیل کنید، توصیههای زیر را جدی بگیرید:
- کاغذ روغنی مخصوص هواپز: این کاغذهای سرخ کن، چربی و خردههای غذا را در خود نگه میدارند. استفاده از آنها باعث میشود سبد اصلی تمیز بماند و دیگر نیازی به سابیدن لکههای سخت نباشد. البته دقت کنید که کاغذ نباید مانع گردش هوای داغ شود.
- قالبهای سیلیکونی: این قالبها قابل شستشو در ماشین ظرفشویی هستند و بهعنوان یک سپر محافظ عمل میکنند. با استفاده از این نوع قالب شیرینی پزی و دسر، استهلاک سبد اصلی به صفر میرسد و عمر دستگاه بهشدت افزایش مییابد.
رعایت این نکات در طرز استفاده هواپز، نه تنها زحمت شما را کم میکند، بلکه باعث میشود المنت و بدنه داخلی برای سالها نو باقی بمانند.
بیشتر بخوانید: راهنمای ظروف قابل استفاده در هواپز: چه ظروفی امن و چه ظروفی خطرناک هستند؟
کلام آخر
نگهداری هواپز تنها به معنای براق کردن ظاهر آن نیست. تمیز کردن هواپز ضامن سلامت غذا و جلوگیری از ایجاد ترکیبات مضر است که با سوختن روغن و غذاهای قبلی ایجاد میشوند. به جای سابیدن، سبد را بخیسانید تا پوشش نچسب حفظ شود و حتما یادگیری نحوه شستن المنت هواپز را که منبع اصلی آلودگیهای پنهان است، جدی بگیرید.
بهتر است برای کاهش اصطکاک و نیاز به شستشوی مداوم، استفاده از کاغذ روغنی مخصوص یا قالبهای سیلیکونی را در اولویت قرار دهید. با رعایت این نکات ساده، دستگاه شما برای سالها مثل روز اول کار میکند و طعم واقعی غذا را بدون بوی نامطبوع حفظ خواهد کرد.
پرسش های متداول در مورد تمیز کردن هواپز
اگرچه برخی برندها اجازه این کار را میدهند، اما حرارت بالا و شویندههای قوی ماشین ظرفشویی به مرور پوشش نچسب را از بین میبرند؛ بنابراین برای افزایش عمر دستگاه، شستشوی دستی بهتر است.
اصلیترین علت دود کردن هواپز، سوختن لایههای چربی پاشیدهشده روی المنت حرارتی در سقف دستگاه است؛ این چربیهای قدیمی در حرارت بالا میسوزند و یک دود سفید بدبو تولید میکنند.
در شرایط ایدئال پیشنهاد میشود المنت حرارتی هواپز را ماهی یک بار بهصورت عمیق چربیزدایی کنید، اما اگر زیاد از دستگاه استفاده میکنید یا غذاهای بسیار چرب میپزید، این کار را زودتر انجام دهید.
